Ayak Bileği Burkulmaları

Burkulma bir bağ hasarını ifade eder. Hafif yaralanmada (1.derecede) bağda yırtık yoktur, sadece lifleri esnemiştir, uzamıştır. II.derece (orta) yaralanmada bağın bazı lifleri kopmuştur. III.derece (ciddi) yaralanmada bağda tam kopma söz konusudur.

Ayak bileğinde en sık yaralan bağ dıştaki ön bağdır.(Anterior talofibular ligament) Ciddi, yani III.derece burkulma hem dış ön hemde orta bağın kopmasını ve dolayısıyla eklemde gevşekliği ifade eder.Eklem böylesi bir yaralanmada( ki hasta ayak tabanımı gördüm diye ifade eder) beraberinde kemik ödemi ve eklem kontüzyonu, kıkırdak harabiyeti tendon zorlanmasının olup olmadığı sorgulanmalı, gerekli tetkikler yaptırılmalıdır.

Ayak bileğinin iç tarafında bulunan Deltoid bağ çok güçlü bir konnektif doku olması sebebiyle daha az yaralanmakla birlikte eklem stabilitesi için çok önemlidir. Bazen her iki bağda da değişen derecelerde zedelenmeler birlikte görülebilir.

Çoğu burkulmada başlıca acil tedavi koruma, istirahat, soguk uygulama, kompresyon, koltuk değneği kullanımı ve bacağı yükseltmeden oluşur. Bu, duruma göre 1-3 gün sürebilir. Ayrıca burkulmaya eşlik eden bir kemik veya eklem probleminin olup olmadığından emin olunmalıdır. Bu sürenin sonunda hemen rehabilitasyona başlanmalıdır. Yere basıldığında ağrı olduğu sürece o bacak üzerine yük verilmemelidir. Rehabilitasyon, yaralanmanın ciddiyetine göre 3-8 hafta sürebilir. Spora dönüş ise yine durumun ciddiyetine göre 6-12 haftayı bulabilir. Spora döndükten sonra bir süre tekrar burkulma riski yüksektir. Genellikle ikinci burkulma birinciden, üçüncü burkulma ikinciden daha kötüdür.Bu nedenle yeterli iyileşmeyi sağlamak için yaralanmadan sonraki 6 hafta bandaj veya bileklik kullanılması uygun olur. Ayak bileği burkulması kötü bir yaralanma değildir, fakat rehabilitasyonla tedavi edilmesi gereken bir yaralanmadır. Sadece istirahat, bandaj ve ilaçla tedavi edilecek bir yaralanma degildir. Böyle tedavi edilirse sıklıkla kronik ayak bileği gevşekliği gelişir.

Fizik tedavi

Erken dönem fizik tedavi uygulamaları anti-ödem ve analjezik özellikler taşır.
5. gün itibarı ile hastanın klinik durumu uygun ise egzersizlere geçilir. Olabildiğince erken fazda etkilenen bölgeye ağırlık vermek ve mobiliteyi sağlamak ayak bileğindeki algılama reseptörlerinin tembelleşmemesi için çok önemlidir.Tedavi periyodu boyunca bileklik kullanılır. Spora geri dönüşte hastanın bileklikle sabitlenmeye olan ihtiyacının kalmamış olması gerekir.

Acil tedavi; ağrı, ödem ve ekimozun kontrolü ve erken rehabilitasyona başlamak için son derece önemlidir. Yaralanan bölgeyi ek hasarlardan korumak için koltuk değneği ve hafif ateller kullanılmalıdır. Yaralanmaya neden olan hareketten kaçınılmalıdır. Elastik bandajla veya pnomatik breyslerle ödem kontrolü ve sabitleme yapılabilir.